Sayıştay Başkanlığı tarafından hazırlanan Bitlis Belediyesi 2025 Yılı Düzenlilik Denetim Raporu, belediyenin mali işlemleri ile idari faaliyetlerine ilişkin çeşitli eksiklikleri gözler önüne serdi. Ekim 2026 tarihinde yayımlanan raporda, mali tabloların denetim görüşünün dayanağını oluşturan 9 ve diğer denetim bulguları bölümünde yer alan 28 tespit olmak üzere toplam 37 ayrı konuya yer verildi. Gerçekleştirilen incelemelerde; belediye adına kayıtlı taşıtların envanter kayıtlarıyla uyuşmazlığı, taşınmazların muhasebeleştirilmesi, gelirlerin tahsilat süreçleri, ihale ile işletme faaliyetleri detaylı bir şekilde ele alındı.
Taşıt Envanteri ile Noter Kayıtları Uyuşmadı
Raporda yer alan en dikkat çekici tespitlerden biri belediye mülkiyetindeki araçların durumuyla ilgili oldu. Türkiye Noterler Birliği kayıtları ile belediyenin taşıt envanteri karşılaştırıldığında, belediye adına tescilli 76 aracın bulunduğu, ancak kurumun envanter kayıtlarında sadece 27 aracın yer aldığı tespit edildi. İki kayıt arasındaki bu uyumsuzluk üzerine Sayıştay, tescilli araçların fiili durumlarının araştırılarak envanter kayıtlarının güncellenmesini ve taşıtların akıbetinin netleştirilmesini talep etti. Belediye yönetimi ise denetim sürecine verdiği yanıtta, kayıtların karşılaştırılması ve aradaki farkların giderilmesi amacıyla çalışmaların başlatıldığını bildirdi.
Vergi ve SGK Borçları Tablolarda Farklı Gösterildi
Denetim sonuçlarına göre, belediyenin vergi ve sosyal güvenlik prim borçları mali tablolara doğru bir şekilde yansıtılmadı. Kurumun mali tablolarındaki borç tutarları ile ilgili kamu kurumlarından temin edilen veriler arasında tutarsızlıklar saptandı. Bu durumun, bazı kamu kurumlarının belediyeden olan alacaklarına karşılık vergi ve SGK borçlarını doğrudan mahsup etmesine rağmen, ilgili dekont ve evrakın muhasebe birimine ulaştırılmamasından veya kayıtlara işlenmemesinden kaynaklandığı ifade edildi. Yapılan denetimde belediyenin 1 milyon 392 bin 352,94 TL vergi borcunun bulunduğu, SGK prim borcunun ise kalmadığı belirlenirken, muhasebe kayıtlarının güncel ve gerçeğe uygun hale getirilmesi istendi.
Milyonluk Alacak Kayıtları Belgelendirilemedi
Mali tablolarda yer alan kimi alacak kalemlerinin belgelere dayandırılamadığı da raporda vurgulandı. Herhangi bir tecil veya tehir işlemi yapılmamasına rağmen “Gelirlerden Tecilli ve Tehirli Alacaklar” hesaplarına kayıt yapıldığı tespit edildi. İncelemede 122 ve 222 numaralı hesaplarda toplam 7 milyon 500 bin 398,47 TL tutarında bakiye bulunduğu, bu meblağın geçmiş yıllardan devir fişiyle aktarıldığı ve belirli bir gelir türüne dayanmadığı kaydedildi. Belediyenin 2 milyon 221 bin 225,75 TL'lik kısmı farklı alacak hesaplarına yönlendirdiği ancak bu işlemin de kayda hukuki dayanak oluşturmadığı belirtilerek, kanıtlayıcı belgesi bulunmayan işlemlerin mali tablolarda yer almaması gerektiği ifade edildi.
Taşınmazların Envanteri ve Değerlemesi Tamamlanmadı
Belediye mülkiyetindeki veya kullanımındaki gayrimenkullerin kayıt ve kontrol mekanizmalarında da noksanlıklar belirlendi. Taşınmaz icmal cetvellerinin düzenlenmediği, gayrimenkullerin değerleme çalışmalarının yapılmadığı ve mevcut fiili kullanım durumları ile tapu kayıtları arasında çelişki bulunan taşınmazlar için cins tashihi işlemlerinin hayata geçirilmediği raporda yer aldı. Kurum envanterindeki bazı taşınmazların mali tablolarda hiç yer almadığı, imar uygulamaları sonucunda düzenleme ortaklık payı yoluyla belediyeye geçen 8 taşınmazın da muhasebe kayıtlarına alınmadığı tespit edildi.
Gecekondu Fonu İçin Ayrılması Gereken Para Cari Harcamalarda Harcandı
775 sayılı Gecekondu Kanunu gereğince oluşturulması zorunlu olan fon hesabının belediye tarafından açılmadığı raporda ifade edildi. Hazine mülkiyetindeki gayrimenkullerin satışından elde edilerek gecekondu fonuna aktarılması gereken 1 milyon 446 bin 870 TL'nin, ayrı bir hesap bulunmadığı gerekçesiyle belediyenin cari harcamalarının yapıldığı banka hesabına aktarıldığı belirlendi. Sayıştay, bu payların kanuni amaçlar doğrultusunda ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığının izniyle harcanması gerektiğini hatırlatırken, ilgili fon hesabının kurulacağı belediye tarafından açıklandı.
Kamu Alacaklarının Tahsili İçin Takip Süreci İşletilmedi
Belediye tarafından tahakkuk ettirilen belirli kamu alacaklarının tahsili amacıyla Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun ile İcra ve İflas Kanunu hükümlerine uygun takip işlemlerinin başlatılmadığı saptandı. Gelirlerin zamanında tahsil edilmesi için gerekli yasal takiplerin yürütülmesi gerektiği bildirildi. Ayrıca bazı iş yerlerinde çevre temizlik vergisi mükellefiyetinin kurulmadığı, emlak vergisi hesaplamalarında bina inşaat sınıflarının yanlış belirlendiği ve güzergâh bedellerinin tahakkuk ve tahsilat aşamalarında noksanlıklar yaşandığı kaydedildi.
Taşımacılık Kooperatifine Meclis Kararı Olmadan Süresiz Hak Verildi
Denetim raporunda yer alan bir diğer husus, taşımacılık kooperatifine yönelik gerçekleştirilen idari işlemler oldu. Belediye meclisi kararı alınmaksızın kooperatife taşınmaz tahsis edildiği ve süresiz güzergâh işletme hakkı tanındığı tespit edildi. Bu işlemlerin mevzuata uygun şekilde yürütülmesi, güzergâh hakkı verilirken kamu yararının gözetilmesi ve rekabet koşullarının sağlanması gerektiği vurgulandı. Toplu taşıma araçlarından alınması gereken güzergâh bedellerinin takibinde de eksiklikler olduğu aktarıldı.
Ruhsatsız İşletmeler ve Personel Görevlendirmeleri
Belediyenin yetki sahası içinde işyeri açma ve çalışma ruhsatı bulunmaksızın faaliyet gösteren ticari işletmelerin varlığı raporda yer buldu. Bu işletmelerin durumlarının denetlenmesi ve gerekli harçların tahsil edilmesi istendi. Öte yandan zabıta teşkilatındaki personel planlaması da eleştirildi. Belediye iştiraki olan Bitek Ltd. Şti. bünyesindeki bazı işçilerin fiilen zabıta memuru olarak çalıştırıldığı, zabıta kadrosunda bulunması gereken 2 personelin ise olağanüstü bir durum olmaksızın süresiz şekilde farklı birimlerde görevlendirildiği belirlendi.
Emekli İşçilerin Biriken İzinleri İçin Milyonlarca Lira Ödendi
Yıllık ücretli izinlerin kullandırılması konusunda ortaya çıkan mali tablo rapora yansıdı. 2025 yılında emeklilik hakkı kazanan 15 kadrolu işçiye, kullanmadıkları 2 bin 282 günlük izin karşılığında toplam 4 milyon 583 bin 227,40 TL ödendiği tespit edildi. Kurumda hâlen görev yapan 11 kadrolu işçiden 10'unun 100 gün ve üzerinde birikmiş izni olduğu, bu kişilerin toplam kullanılmamış izin süresinin 2 bin 241 günü bulduğu kaydedildi. İzinlerin zamanında kullandırılması gerektiği hatırlatıldı.
İhale ve Proje Süreçlerindeki Bulgular
Belediyenin yapım işleri kapsamındaki ihale süreçlerinde mevzuata aykırı uygulamalar tespit edildi. Gerekli istisnai şartlar oluşmamasına rağmen 13 yapım işinde uygulama projesi yerine ön proje üzerinden ihaleye çıkıldığı belirlendi. Bu işlerden 3'ünde All Risk sigortasının bulunmadığı saptandı. Ayrıca akaryakıt alımlarında yükleniciden istenen yakıt tankı maliyetinin yaklaşık maliyete dahil edilmediği, ödeme evrakında ulusal marker kontrol belgelerinin aranmadığı ve şehirler arası otobüs terminalinin işletilmesinde sözleşme hükümlerine riayet edilmediği bildirildi.
Güneş Enerjisi Santrali ve Diğer Mali İşlemler
Belediye tarafından işletilen güneş enerji santralinin kurumlar vergisi mükellefiyetinin tesis edilmediği tespit edildi. Santralde üretilen elektriğin bir kısmının belediye binalarının tüketimine mahsup edildiği, kalan kısmının ise elektrik dağıtım şirketine satıldığı belirtilerek faaliyetin iktisadi kamu kuruluşu kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ifade edildi. Doğrudan temin sınırlarının aşıldığı, doğal gaz kazılarına ilişkin asfalt tahrip bedellerinin tahsil edilmediği ve araç kiralamalarında Katma Değer Vergisi hesaplanmadığı da raporda yer aldı.
2025 Yılı Bütçe Gelir ve Gider Rakamları
Sayıştay raporundaki bütçe verilerine göre, Bitlis Belediyesinin 2025 yılı net bütçe geliri 809 milyon 387 bin 506,39 TL, bütçe gideri ise 768 milyon 895 bin 959,83 TL olarak gerçekleşti. Net gelirlerin bir önceki yıla kıyasla yüzde 50,64, giderlerin ise yüzde 48,96 oranında arttığı kaydedildi. Faiz giderlerinin 2024 yılında 42 milyon 576 bin 648,25 TL iken 2025 yılında 30 milyon 734 bin 70,73 TL seviyesine gerilediği bilgisi paylaşıldı.
